Skip to content

Δοκίμιο : «Ο Αριστοτέλης ο Σταγειρίτης και το έργο του»

Δεκέμβριος 14, 2016

aristotelis-1

Ένα «κράμα» φιλοσοφίας, ηθικής και γενικής γνώσης σε όλα τα επίπεδα, θα μπορούσε άνετα να χαρακτηριστεί μία από τις πιο κορυφαίες μορφές του Ελληνικού και κατ’ επέκταση παγκόσμιου πνεύματος, ο μεγάλος Έλληνας φιλόσοφος και μαθητής του Πλάτωνα, Αριστοτέλης. Μέσα από τις καινοτομίες όπου ο ίδιος, πολύπλευρα και με βάση τον θετικισμό ανέλυσε,  μπορεί ο κάθε μελετητής ή απλός αναγνώστης να διακρίνει υψίστης σημασίας φιλοσοφικό πνεύμα. Αναλύοντας λεπτομερώς, σε φυσικό ή μεταφυσικό επίπεδο, έννοιες όπως η πολιτική αλλά και η ηθική μεταδίδει στον κάθε μελετητή μία πλήρη εικόνα όλων των πραγμάτων μέσα από την κάθε οπτική γωνία κάθε θέματος. Η δομή των έργων του ποικίλλει ανάλογα την θεματική ενότητα, πολύπλοκη όταν αναφέρεται στην φιλοσοφία και τη μεταφυσική και λίγο πιο απλή όταν αναλύει το πολίτευμα. Με αυτόν τον τρόπο δίνεται η δυνατότητα το έργο του να μπορέσει να κριθεί συνολικά όχι μόνο ως προς τον τρόπο ανάλυσης της γραφής αλλά και ως προς την σκέψη με την οποία μεταδίδει την γνώση.

         

Φιλοσοφία

 

Η Αριστοτελική ηθική έχει τον πρώτο λόγο όσων αφορά τον κορμό της φιλοσοφίας του. Ηθική, αρετή, δικαιοσύνη και ύψιστο ιδεώδες αποτελούν τα στοιχεία όπου βασίζεται η σκέψη του και κατ’ επέκταση όλη η ανάλυση του. Μέσα από αυτά τα στοιχεία ο μέγας φιλόσοφος όλων των εποχών καταλήγει να προσελκύει τον μαθητή να κρίνει μόνος του και να πράξει την αρετή μέσα από την διδασκαλία που έχει δεχθεί. Ο μαθητής καταφέρνει και πράττει το σωστό και το δίκαιο σαν αποτέλεσμα των ηθικών στοιχείων που έχει διδαχθεί. Έτσι μέσα από μία μεγάλη γκάμα φιλοσοφικών εννοιών και αναζητήσεων απονέμεται, στο τέλος, η δικαιοσύνη ως αποτέλεσμα.

 

Φυσικά και μετά τα φυσικά

 

Δύο έννοιες αντίθετες αλλά ταυτόχρονα και έννοιες που αλληλοσυμπληρώνονται. Από την μία αναλύεται ότι έχει σχέση με τον κόσμο μας όπως τον ξέρουμε και όπως αποδεικνύεται από τους φυσικούς νόμους και από την άλλη έχουμε την ανάλυση πέρα από την φυσική όπως την γνωρίζουμε και την στήριξη της φιλοσοφίας του πέμπτου στοιχείου. Το πέμπτο στοιχείο αναφέρεται ως η επέκταση των γνωστών ήδη τεσσάρων (πυρ, ύδωρ, αήρ και γαία) αλλά και ως το βασικό στοιχείο του υπόλοιπου σύμπαντος, δηλαδή του υπόλοιπου γνωστού και άγνωστου κόσμου και είναι γνωστό ως αιθέρας. Το πέμπτο στοιχείο είναι η θεμελιώδης αιτία δημιουργίας μετεωρολογικών, ηλιακών και βαρυτικών φαινομένων. Είναι η πρωταρχική, αρχέγονη, συμπαντική, κοσμική, ζωική ενέργεια, που ταυτίζεται πρακτικά και φιλοσοφικά με: τον Αιθέρα του Αριστοτέλη. Πνεύμα και ψυχή : κάτι που δεν γεννιέται δεν πεθαίνει, κάτι που δεν αρχίζει δεν τελειώνει και ποτέ, κάπως έτσι είναι και η φιλοσοφική έννοια του αιώνιου και άφθαρτου.

 

Ηθική και ψυχολογία

 

Με την ανάλυση «περί ψυχής» σαν κορυφαίο φιλοσοφικό επίτευγμα, ο Αριστοτέλης διεισδύει και στην ψυχολογία του ανθρώπου αναλύοντας όλες τις εκβάσεις της. Μνήμη, αίσθηση, ηθική, αναπνοή και γενικά το πνεύμα είναι λίγα από τα στοιχεία που αναλύονται με σκοπό την πλήρη επίγνωση του ανθρώπινου όντος. Τονίζοντας την επαγωγή, δηλαδή στο να διαχωριστεί μια συγκεκριμένη αλήθεια από μια γενική πρόταση, έδειξε την αξία της μαθηματικής στην ψυχολογία. Σχετικά με την μνήμη υπογράμμισε την συχνότητα και την ευκολία δηλαδή το πόσο συχνά επαναλαμβάνεται μια εμπειρία με σκοπό την μνήμη και το πόσο εύκολο είναι να την θυμηθείς όταν είναι απλή και όχι σύνθετη. Για τον Αριστοτέλη πάντα υπήρχε ένας σκοπός για το καθετί που συνέβαινε. Επίσης επισήμανε την ψυχολογική κάθαρση σαν επίδραση πάνω στα ανθρώπινα συναισθήματα. Σημαντικό για τον Αριστοτέλη ήταν η καρδιά περισσότερο από τον νου, όπου θεωρούσε ότι αυτή είναι και η έδρα – το κέντρο δηλαδή – του νου. Αν και η σύγχρονη επιστήμη επιμένει επί το πλείστον στον νου σαν κέντρο υπάρχει η διατύπωση πως στα τεστ νοημοσύνης – iq – δεν πρέπει να γίνονται βάσει μόνο του εγκεφάλου αλλά και της συναισθηματικής νοημοσύνης γνωστής σαν eq για να υπάρχει και το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα. Αυτό ακριβώς «συμφωνεί» με τον Αριστοτέλη εν αντιθέσει με τους περισσότερους νεότερους στοχαστές.

 

Βιολογία και πολιτική

 

Δύο βασικές έννοιες μέχρι και σήμερα με μία μεγάλη διαφορά. Στην Βιολογία τον πρώτο λόγο έχει η φύση και στην Πολιτική τον πρώτο λόγο έχει ο άνθρωπος. Την Βιολογία την δημιούργησε η φύση – κοινώς προϋπήρχε όλων – όταν την Πολιτική την δημιούργησε ο άνθρωπος και συνάμα όχι ο καλύτερος άνθρωπος όλων. Μελετώντας τα παραπάνω καταλήγουμε στο γιατί μέσω της πολιτικής και γενικά της διαχείρισης του νόμου και της πολιτείας έχει απομακρυνθεί ο άνθρωπος από την ουσία της πορείας του σαν έμβιο ον. Στα «Πολιτικά» είναι ευδιάκριτη αυτή η απομάκρυνση του ανθρώπου από την φύση του όσων αφορά το σύνολο των έμβιων όντων πάνω στον πλανήτη. Εκεί – στα «Πολιτικά» – δίνεται μία λεπτομερή ανάλυση του πολιτεύματος και που ο άνθρωπος έχει μπερδέψει τις έννοιες με αποτέλεσμα να παρερμηνευτούν στο σήμερα.

 

Ρητορική και λόγος

 

Η τέχνη της πειθούς ως προσόν για τον ομιλητή αναφέρεται από τον μέγα φιλόσοφο βασιζόμενη στα βασικά στοιχεία της πειθούς – επίκληση στην λογική, στο συναίσθημα και στο ήθος του ομιλητή. Ο ρήτορας χρησιμοποιεί έτσι τον λόγο του ώστε να καταφέρει με τα σωστά επιχειρήματα να πείσει τον συνομιλητή του είτε προτρέποντας είτε αποτρέποντας. Πλην των δικανικών ρητόρων υπάρχουν και οι συμβουλευτικοί ρήτορες, αυτοί δηλαδή που με την προώθηση επιχειρημάτων και παραδειγμάτων του παρελθόντος ή του παρόντος προσπαθούν να προτρέψουν τον συνομιλητή τους να συμφωνήσει με την γνώμη τους. Τα τεκμήρια, τα πιθανά και οι ενδείξεις είναι οι προκείμενες προτάσεις του ρήτορα, όπως χρησιμοποιούνται και σε σύγχρονα επαγγέλματα. Επίσης το ύφος του λόγου παίζει σημαντικό ρόλο στην επιβολή της γνώμης του ρήτορα στον συνομιλητή. Μέσω του πάθους ο ρήτορας καταφέρνει να πείσει τις μάζες διότι δεν παίρνουμε τις ίδιες αποφάσεις όταν είμαστε λυπημένοι ή χαρούμενοι, κυριευμένοι από αγαπά η ή από μίσος. Στις μέρες μας το βρίσκουμε έντονο αυτό το φαινόμενο με κορύφωση την προπαγάνδα που χρησιμοποιείται για οποιοδήποτε σκοπό.

 

Διδασκαλία Μεγάλου Αλεξάνδρου

 

Ο κορυφαίος δάσκαλος όλων των εποχών δεν θα μπορούσε παρά να έχει τον καλύτερο μαθητή. Ο Μέγας Αλέξανδρος κατέκτησε μία αδιανόητα μεγάλη έκταση για την εποχή όπου διέδωσε το Ελληνικό πνεύμα στα βάθη της Ανατολής. Ήταν αυτός που ένωσε όλους τους Έλληνες – πλην Λακεδαιμονίων. Ο Αριστοτέλης αναλαμβάνει την φιλοσοφική διαμόρφωση του δεκατριάχρονου Αλέξανδρου δίνοντας του πνεύμα και γνώσεις όπου ήσαν αργότερα τα βασικά στοιχεία του χαρακτήρα του που δικαίως αναγνωρίσθηκε μεταγενέστερα ως «Μέγας». Η σπουδαία φράση του Αλέξανδρου  “στον πατέρα μου οφείλω το ζείν, αλλά στον δάσκαλο μου το ευ ζήν!” δείχνει την σημαντικότητα της διδασκαλίας του Αριστοτέλη.

 

Εν κατακλείδι, η «φιλοσόφων σειρά» Σωκράτης – Πλάτωνας – Αριστοτέλης με αποτέλεσμα τον Μέγα Αλέξανδρο, δείχνει την εξέλιξη της Ελληνικής φιλοσοφίας ως προς το καλύτερο η οποία φιλοσοφία θα θέσει και τις βάσεις για όλες τις μεταγενέστερες Αναγεννησιακές κινήσεις παγκοσμίως. Με κοινά σημεία αλλά και πολλές διαφωνίες είναι γνωστό πως ο Αριστοτέλης τελειοποίησε στην ουσία την φιλοσοφία σαν συνολική έννοια με βάση την λογική. Τα συγγράμματα του χαρακτηρίζονται επί το πλείστον ουδέτερα και είναι βασισμένα σε λογικά επιχειρήματα καθόλου επηρεασμένα από τάσεις της εποχής του – όπως συνήθιζαν να γράφουν και να διδάσκουν άλλοι φιλόσοφοι κατά καιρούς. Αν και δεν διασώζονται όλα τα έργα του, ο Αριστοτέλης δεν θα πάψει ποτέ να είναι από τις βασικότερες πηγές νεότερων φιλοσόφων που έχουν να δώσουν στην ανθρωπότητα πλούσιο συγγραφικό έργο.

 

ΕΠΑΙΝΟΣ ΣΤΟΝ ΔΙΕΘΝΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΩΝ ΒΟΡΕΙΟΥ ΕΛΛΑΔΟΣ ΜΕ ΘΕΜΑ ΤΟΝ ΚΟΡΥΦΑΙΟ ΕΛΛΗΝΑ ΦΙΛΟΣΟΦΟ, ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗ

 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: